Back To Top

Verslag EVT#3 – Regio Midden Nederland: Opschalen door mandjes maken

‘Tachtig procent van onze opdrachten verkrijgen we door samenwerken, dat was in 2013 nog via aanbestedingen.’ Jasper van den Hoek, Hemubo

21 April jl. vond de 3de editie van De Ervaring (Ver)telt Tour plaats. De tour reist in 2020-2021 coronaproof door het land om actuele voorbeelden van verduurzamen in de regio’s te delen. Zodat we door te leren van elkaar ook gaan versnellen.

Deze keer staat de Utrechtse Renovatieversneller centraal, die al een aantal jaar (nog onder een andere naam) aan de slag is met grootschalig verduurzamen. Arthur Lippus, een van de aanjagers van deze samenwerking schuift aan tafel aan als co-host, waarna een dynamisch programma begint. We starten de uitzending met de kiem van de Utrechtse Renovatieversneller, een samenwerkingsverband tussen Utrechtse corporaties genaamd de RWU. Om een goed beeld te krijgen van de diversiteit in deze samenwerkingsvormen komt ook het voorbeeld van de Noordhollandse Duurzaamheidsalliantie aan bod.

Aan tafel zitten bestuurders Cees Tip (Intermaris) en Marije Eleveld (Bo- Ex) om ons mee te nemen in hun ervaringen in deze samenwerkingen. Allebei de bestuurders zijn ervaren bestuurders, maar nieuwkomers in de sector en dat zorgt bij allebei voor hoge ambities als het gaat om opzetten van samenwerkingsverbanden. Cees: “Er zijn ontzettend veel mogelijkheden in de corporatiewereld om samen aan de slag te gaan. In ons samenwerkingsverband zijn we een totaalpakket in de markt gaan zetten. Door samen te werken met andere corporaties kun je volume maken en betere vragen kunt formuleren aan de markt. Hier gaan we voor 100.000 woningen. Sommige corporaties kijken toe om te leren, anderen stappen in om mee te doen. En soms verschuift dat gaandeweg en dat kan ook. Juist die ruimte om te leren helpt te versnellen. Daarbij was het een wijze les om de markt ook weer niet te overschatten; het hoeft echt niet altijd om grote volumes te gaan, bij wijze van spreken meer dan 10.000 woningen. Het is daarbij ook niet vanzelfsprekend dat de aanbiedende partij alles zelf kan verzinnen: Leef je daarom in elkaar in, om samen tot een goede oplossing te komen.”

Marije neemt ons mee naar Utrecht. In Utrecht werken de corporaties met het zogenaamde donutmodel (zie slidedeck voor de afbeelding), waarin per verduurzamingsambitie de positie per corporatie is geduid. Dat leidde tot een goede aanpak om met de samenwerking met een kleiner aantal woningcorporaties te beginnen, en bij de volgende fases er meer te laten aanhaken (snelle volgers). Op die manier is het ook interessant voor co- makers en de markt en is de basis gelegd voor de Utrechtse Renovatieversneller.

Cees besluit hun betoog aan tafel: ‘Besturen is ook lef hebben! En het is sóms goed om de spreekwoordelijk Wolven los laten in de organisatie, om tot een ander ecosysteem in die organisatie te komen.’ Hij verwijst ons naar deze film.

Utrechtse Renovatieversneller
Na een rondje langs de regio’s, ieder met eigen ervaringen op het vlak van samenwerking, en reflectie hierop, kwamen vervolgens een aantal samenwerkende co-makende bedrijven onderhoudsbedrijven aan bod. Hans van der Krogt (Smits Vastgoed) en Rob Withaar (Talen) nemen het woord. Zij vertellen ons hoe belangrijk het is krachten te bundelen en het bij elkaar in de keuken kijken van belang is, die behoefte is er ook bij bedrijven.

Variantenstudie
Met elf co-makers, W/E adviseurs en Octo is een samenwerking opgezet. Dit bleek nog wel enorm pionieren te zijn. De Variantenstudie in 1 dag is hier ontstaan. Rob: ‘Vanuit wat we weten en wat we al gedaan hebben, kwam tegelijk een verontrustend beeld naar voren dat we ‘alles’ al wel hadden gedaan (van waterstof tot…). Wat goed werkte is dat we met dat team bewust zijn gaan spiegelen. Kortom: De dialoog met elkaar hebben over “hoe kan het dat dit bij jou wel werkt en dat dit bij mij niet werkt/ hoe wel?’ Daaruit bleek dat het zaak is om meer te stroomlijnen. Het toevoegen van beeldherkenning bleek een enorme procesversnelling en bracht.

Vanuit het principe Resultaat Gericht Samenwerken is hier veel van geleerd. Zodat er nu al (zoveel) voorbeelden van succes zijn. Proces- én marktontwikkeling resulteerden in het creëren van mandjes. Goede voorbeelden worden via de brancheorganisaties OnderhoudNL en Bouwend Nederland naar de volgers gebracht, zodat zij ook kunnen instappen.

Ook het belang van thema’s met elkaar in verbinding brengen werd genoemd: Zo zie je nieuwe mogelijkheden en oplossingen, het gaat om meer integraal te denken en koppelingen te leggen.

Digitalisering voor mandjes maken
Iedere regio is ervaring op aan het doen met de mogelijkheden van digitalisering en data voor het verduurzamen. In Utrecht is het de scale- up Octo, die het proces disruptief weet te versnellen. Aan tafel zitten Dirk Huibers (Octo), Egbert Kunst (GroenWest) en Jasper van der Hoek (Hemubo) hun innovatieve samenwerking toe te lichten, die begon bij de kennismaking tussen Egbert en Dirk. Egbert: ‘Het is goed om je te laten inspireren door jonge ondernemers in de markt. Wat zijn hun ideeën over hoe we kunnen versnellen? Een tech bedrijf zoals Octo is daar een goed voorbeeld van en ik zag mogelijkheden. Doelstellingen voor 2050 slagen alleen als elk van de corporaties hun eigen strategisch voorraadbeheer kan behouden, vanwege eigen dynamiek, maar we moeten waar kan wel samenwerken en leren.’

Door Octo op afstand het gebouw in kaart te laten brengen, daarna de varianten studie te doen, en daarna pas fysiek langs te gaan, werkten ze vele malen beter en sneller, dan wanneer er eerst met 4 losse aannemers langs zou zijn gegaan.

Jasper vult aan: ‘Met alleen data heb je niet voldoende om aan de slag te kunnen. Je moet bouwkundige kennis toevoegen, dat is ons specialisme. Zo is onze samenwerking in de Utrechtse Renovatieversneller tot stand gekomen. Dit soort samenwerkingen is voor Hemubo geen toekomstmuziek meer. Wij halen 80% van ons werk binnen via deze nieuwe vormen van samenwerken, in 2013 haalden we 80% van ons werk uit aanbestedingen. De wereld is veranderd, ten goede wat ons betreft.’

Werken met data zorgt voor besparingen en een duurzame aanpak. Bij een bredere, corporatie-overstijgende blik kwam als voorbeeld het circulaire kozijn langs. Als onderdeel van een betaalbare woning kan via slimme techniek worden nagegaan waar dit kozijn hergebruikt kan worden.

Sneak preview onderzoek W/E
We sluiten af met een sneekpreview van de resultaten van het landelijke onderzoek van W/E adviseurs. Elianne Paulussen en Thijs Kurstjens (beiden W/E adviseurs) delen de eerste lessen die zij hebben opgehaald in de regio. In opdracht van De Renovatieversneller is onderzoek gedaan op het vlak van Woningclassificatie, waar de centrale vraag is ‘Welke rol speelt woningclassificatie bij versnelling?’

Opvallende eerste inzichten uit het onderzoek:

  • Al snel bleek dat het om een breder krachtenveld gaat dan alleen woningclassificatie.
  • Ook bleek dat er nog geen uniforme definitie van (woning)classificatie is.
  • Wel zou die kunnen bijdragen om binnen de sector een zelfde manier van woningclassificatie te hanteren. Op hoofdlijnen is dat handig, maar vaak geldt hoe dichter bij de woning, hoe minder bruikbaar.
  • Componenten en gebouwdelen zijn veel interessanter dan woningtype op zich.
  • De Utrechtse Renovatieversneller werd, als een van de voorbeelden, genoemd van hoe ver men op dit vlak al is (Variantenstudie in 1 dag).
  • Het digitaal maken van onze opdracht kan resulteren in dat we veel procestijd winnen.
  • Maak ruimte voor (dit soort) initiatieven die de samenwerking zoeken en stimuleer deze.
  • Wel werd de vrees genoemd om te ingewikkeld te gaan rekenen. Een balans zou moeten worden gezocht in hoe ver je moet gaan (wil je alles digitaliseren, hoe lang duurt dit, hoeveel gaat dit kosten).
  • Bundelen vanuit de vraag is minder vruchtbaar dan vanuit het aanbod. Veel meer van project naar product-denken.

Over De Renovatieversneller
De Renovatieversneller is een meerjarig landelijk ondersteuningsprogramma dat begeleiding, kennis en subsidie biedt aan vragers en aanbieders. Partijen die de handen ineenslaan om huurwoningen sneller, beter en betaalbaar te verduurzamen. Zo brengen we samen een beweging op gang die bijdraagt aan een beter klimaat. Aan dit programma committeerden zich het ministerie van Binnenlandse Zaken, de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, AEDES, Techniek Nederland, Bouwend Nederland en OnderhoudNL. www.derenovatieversneller.nl.

Over De Bouwcampus
De samenleving staat voor complexe opgaven. De bouwsector speelt een belangrijke rol in het ontwikkelen van breed toepasbare oplossingen. Door kennis, kunde en ervaring te bundelen kunnen we tot echte doorbraken komen. Over muren en systeemgrenzen heen. Om dat voor elkaar te krijgen, is een partij nodig die mensen met elkaar verbindt en transities aanjaagt. Dat doet De Bouwcampus. De Ervaring Vertelt Tour, dat in samenwerking met De Renovatieversneller wordt georganiseerd, is een van de concrete middelen die worden ingezet. www.debouwcampus.nl.

Bekijk de uitzending hier terug.